Çanakkale

Seminerin İçeriği

Ø  İngilizlerin dikkatini Çanakkale üzerine çeken yunan başbakanı Venizelos’tu. Bir çıkarma yapıldığı takdirde kara ve deniz kuvvetleri tahsis edebileceğini İngiltere’ye bildirmişti. Bunun üzerine bahriye nazırı Winston Churchill Çanakkale’ye taarruz fikrini ortaya attı.

Ø  I. Dünya savaşının kısa sürede cereyan edeceği düşüncesi her iki tarafın blok içinde geçerliydi.

Ø  Ama Almanlar ne başta hesapladıkları Fransa’yı kısa sürede saf dışı edebildiler, ne de itilaf kuvvetleri Çanakkale’yi geçip Osmanlı’yı saf dışı edebildi.

Ø  1 Ağustos Almanya Rusya’ya savaş ilan etti.

Ø  2 Ağustos Almanya ile ittifak antlaşması yaptık.

Ø  İtilaf devletleri Çanakkale’nin rahat bir şekilde geçilebileceğine o kadar çok inanıyorlardı ki Çanakkale’den gelen her askeri başarıyı düşüncelerine biraz daha yaklaşmak olarak değerlendiriyorlardı. Mesela 28 Şubat 1915 de Çanakkale’deki Türk tabyalarının bombalanması dönemin diplomatik çevrelerinde büyük bir askeri başarı olarak değerlendirilmişti. Ve netice alındığında yapılacak olanları Rus Dışişleri bakanlığı tespit etmişti.

Ø  İtilaf devletleri kendi aralarında işgal biçimini tartışmaya başlamışlardı.

Ø  1915 yılının şubat ve mart ayları itilaf devletlerinin başkentlerindeki diplomatik trafiğin tek konusu boğazların ve İstanbul olmuştu.

Ø  Boğazlar ve İstanbul’un kontrolü Ruslara bırakılacaktı.

Ø  1915 Aralık ayında veliaht Yusuf İzzeddin Efendi savaşı durdurma girişimi yapıyor Mustafa reşit paşa aracılığıyla. Ama kısa süre sonra kuşkulu bir şekilde ölüyor. Bir kolu kesik intihar etti deniyor.

Ø  I. Dünya savaşıyla birlikte ilan edilen Cihad-ı ekbere balkanlardan büyük destek geldi. Mesela sadece Kosova’dan 8 tabur katılmıştı ç.kale savaşına. Bunlar yeni Pazar, yeni varoş, ipek taburu, gora taburu, prizren taburu, piriştine, Üsküp ve kalkan delen taburlarıydı.

Ø  Cihad ilanı camilerde imam tarafından açıklanıyordu.

Ø  Kosova’dan savaşa katılan bekar Zeynep mido çavuşun Çanakkale’de şehit olması üzerine İzmit’te heykeli yapılır.

Ø  Şu anda bile Kosova’nın gora ve dragaşında her nerede Çanakkale türküsü çalınsa düğünde bile olsa insanlar her şeyi unutup saygı duruşuna geçerler.

Ø  Savaşa Arnavutluktan katılan Bekir İsmail bir gün yaralı Fransızı taşırken onun ”beni neden öldürmüyorsunuz” sorusuna bizim komutanlar der ki “ biz Müslümansız, bizde merhamet vardır” onun için seni öldürmüyorum der.(Türkiye kurulduktan sonra İstanbul’da kalır. Kendisine bir ev ve dükkân verilir.8 yıl sonra annesi ve babasını alıp İstanbul’a dönmek ister ama dönemez ve 1970 de ölür.)

Ø  Kanlı siper savaşı?

Ø  Milli Savunma Bakanlığı verilerine göre: Ç.kale şehitleri illere göre:
1) Bursa:3.753,  2) Balıkesir:2.717,  3)Konya:2.488, 4)Kastamonu:2.425,  5)Denizli:2.195

Ø  Şehitlerimiz mesela Denizli ili I. Dünya savaşı için: Çanakkale: 2.195, şark: 164, Irak:138, Filistin:93, Galiçya:139, Romanya:85, Arabistan:2, Tespit Dışı:202 Toplam:3.018

Ø  Çanakkale’de görev yapan Alman er, astsubay ve subayların sayısı ise en çok 500 kişiye çıkmıştı. Bunların 150 kadarı kurmay heyeti ve ordu komutanı, 200’ü istihkâm taburunun er ve subay - astsubayları, geri kalanlarının da büyük kısmı sağlık hizmetlerinde görev alan Alman askerleriydi. Bu sayılara bakınca Almanlar komutayı, Türkler ise savaşçı gücü oluşturuyorlardı diyenlere hak vermek mümkün. Ancak Almanların katkıda bulundukları başka alanlar da vardı. Örneğin Nisan ayından itibaren altı Alman U-21 denizaltısı Çanakkale bölgesinde faaliyete geçmişti. Bu denizaltı filosu kısa sürede İtilaf donanmasının korkulu rüyası oldu. Hersing adlı Alman denizatlısı 25 Mayıs’ta Majestic, iki gün sonra ise Triumph adlı zırhlıları torpilleyerek batırdı. Bu tarihten sonra Arc Royal uçak gemisi Ege’de rahatça keşif görevi yapamaz oldu ve İmroz’a çekildi. 7 Ağustos’ta başlayan Anafartalar harekatı sırasında da denizaltılar önemli rol oynadılar. 12 Ağustos’ta Alman denizatlılarının saldırısı ile Fransızlar dört, İngilizler dokuz denizaltılarını yitirdiler. Osmanlı Donanması da Hayrettin zırhlısını, Peleng-i Derya topçekerini, Yarhisar torpidosunu ve birkaç küçük gemisini yitirdi.

Ø  Hava kuvvetlerine Alman katkısı da az bilinir. Savaş başlar başlamaz Almanya Osmanlı Devleti’ne 12 sivil pilot, 32 sivil uçak, 24 Rumpler ve Albatros B uçağı tahsis etmiş, grubun başına da Pilot Üsteğmen Serno getirilmiş, Yeşilköy’de bir talim alanı hazırlanmıştı. Ama Romanya ve Bulgaristan’ın o sırada tarafsız olması yüzünden uçakların ilk partisinin İstanbul’a getirilmesi ancak Mart 1915’de oldu. Bu ilk dört uçaktan üçü Çanakkale’ye gönderilmişti. Savaş boyunca Osmanlı hava kuvvetlerinde bulunan 415 uçağın 30’u Alman İmparatorluk Donanması’na ait deniz uçak bölüğünden, 55’i Alman ‘Paşa’ uçak birliğiydi. Çanakkale bölgesini donanma uçak bölüğü koruyordu.

Ø  Genelkurmay Başkanlığı’nın verilerine göre, Çanakkale’de 57.263 şehit, 97.874 yaralı, 11.178 kayıp, 7.084 hava değişimi, 20.297 hastalık sonucu ölüm, 14 bin hastaneye götürülen olmak üzere 207.696 ‘zayiat’ vardır.

Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı